Turkiye`den Emekli olmak

Yaklasik 10 yil Turkiye`de calistim, pirim odedim. Yurt disina cikinca emekliligim yaniyor mu, disaridan pirim odeyerek Turkiye`de istege bagli emekli olabiliyor muyum, diye arastirmak istedim. Gocmen annelerde yazan bilgilere gore yurt disinda ikamet ederken Turkiye`de sigorta pirimi odeyemezmisim. Eger ortaya cikarsa eskiden odedigim pirimler de yanarmis. Iyicene kafam karisti, arastirma yaparken bir seye rastladim, faydali buldum. Sitede paylasmak istedim. Asagidaki bilgiler http://www3.csgb.gov.tr/csgbPortal/diyih.portal?page=3201_sss sitesinden alinti.

Soru 1: Avustralya’dan emekli olma konusunda bilgi verir misiniz?

Cevap 1:  Avustralya’da temel devlet yaşlılık aylığı yoktur. 65 yaşına gelen kişiler gelir ve mal varlığı testine tabi tutulmakta olup, belirlenen miktarların altında geliri ve malı bulunanlara yaşlılık aylığı bağlanmaktadır.

Avustralya yaşlılık aylığına hak kazanabilmek için, yaşlılık aylığı hak etme yaşına gelmeden önce, son iki yıl Avustralya’da ikamet ediyor olmak ve yaşlılık aylığına Avustralya’da ikamet ederken başvurmak gerekmektedir.

Avustralya vatandaşlığına sahip olunması halinde, 16-65 yaş aralığında 25 yıl Avustralya’da ikamet etmekle tam emekli aylığına, 25 yıldan daha az ikamet etmekle ise orantısal azalma ile hesaplanan emekli aylığına hak kazanılabilir. Avustralya dışında emekli aylığını alabilmek için öncelikle emekli aylığına hak kazanılması, ondan sonra Avustralya dışında ikamet edilmesi gerekmektedir.

Türkiye ile Avustralya arasında Sosyal Güvenlik Anlaşması bulunmadığından, Avustralya vatandaşlığı olmayanların Türkiye’de ikamet ederken Avustralya’daki çalışmalarından dolayı  emekli aylığı talebinde bulunamazlar. Bu durumdaki kişilerin emekli aylığı talebinde bulunabilmek için tekrar Avustralya’ya giriş yaparak en az iki yıl ikamet etmesi gerekmektedir.

Soru 2: Avustralya’da bir firmada çalıştım. İşletme emekli aylığı almak için hangi şartlar aranmaktadır, kısaca bilgi verir misiniz?

Cevap 2: Avustralya’da herhangi bir işletme aylığı uygulaması yoktur. Sadece Super Annuation denilen özel emeklilik kasalarına çalışırken prim yatırılması halinde bu özel kasalardan 62 yaşına gelindikten sonra aylık almak veya birikenleri topluca almak mümkündür. Bu tamamen kişinin kendi tasarrufundadır. Avustralya dışına çıkıldığında ise, yaşa bakılmaksızın birikimlerin toptan ödeme olarak iadesi talep edilebilir.

1992 – 95  yılları arasında zorunlu hale getirilen super annuation sistemi, 1992 yılından önce Avustralya’da çalışması olanlar için geçerli değildir.

Soru 3: Türkiye’de ikamet ediyorum. Avustralya’dan bağlanan emekli aylığım kesildi, ne yapmam gerekir?

Cevap 3: Avustralya’dan bağlanan emekli aylıklarının Avustralya dışına çıkıldıktan sonra ödenmesine ilişkin belirlenmiş süreler vardır. Avustralya vatandaşlığına sahip olmak şarttır. Yurtdışına çıkmadan önce Centrelink Uluslararası Bölümü ile görüşülerek, kişinin kendi durumu hakkında Centrelink’e bilgi vermesi gerekmektedir. 3hafta yurtdışında kaldıktan sonra maaşın kesilmesi veya azalması halinde, bilgi almak için, Türkiye’den Centrelink’i 00 800 6190 5703 nolu telefon numarasından arayabilir, gerekirse telefonda Türkçe konuşan bir yetkiliyi isteyebilirsiniz. Veya gerektiğinde Ataşeliğimizden de yardımcı olunmasını isteyebilirsiniz.

Soru 4: Avustralya’da çalıştıktan sonra Türkiye’ye döndüm. Sigorta primlerimi alabilir miyim?  

Cevap 4: Avustralya’da çalışırken devlete vergi ödenir, genel bütçeye ödeme yapılır, sosyal güvenlik primi ödemesi yoktur, dolayısıyla prim iadesi de yoktur. Sadece 1992 yılından sonra başlatılan Super Annuation özel emeklilik kasalarına ödenen primler talep edilmesi halinde toptan geri alınabilir.

Başa Dön

 

Soru 5: Avustralya’da çalıştıktan sonra Türkiye’ye döndüm, hizmet belgesini nasıl temin edebilirim? 

Cevap 5: Kadın vatandaşlarımızın, nüfus cüzdanı ve Avustralya’da ikamet ettiklerini gösteren Avustralya Göç Dairesinden alacakları ülkeye giriş-çıkışları gösteren belge veya çalıştıklarını gösteren vergi kağıtları-işyeri belgeleri ile, erkek vatandaşlarımızın ise nüfus cüzdanı ve Avustralya’da çalıştıklarını kanıtlayan vergi kağıtları veya işyeri belgeleri ile Melburn Ataşeliğimize başvurmaları veya belgeleri posta ile göndermeleri halinde adlarına Yurtdışı Hizmet Belgesi hazırlanarak posta ile belirttikleri adrese gönderilir.

Melburn Ataşeliği’nin irtibat bilgileri :

 Level  8,  24 Albert Road  ( P.O. Box 323), South Melbourne, VICTORIA

3205 – AUSTRALIA

Tel:  + 61 3 9696 6066 veya   +61 3 9682 2182

Faks: +613 9682 2182

E-posta: melburn@csgb.gov.tr

Soru 6: Türkiye’ye kesin dönüş yaptım. Avustralya’da ev hanımı olarak ikamet ettiğim süreleri gösterir ikamet belgesini nasıl temin ederim?

Cevap 6: İkamet belgesi, aşağıda irtibat bilgileri verilen Avustralya Göç Dairesi’nden veya Türkiye’deki Avustralya Büyükelçiliği’nden temin edilebilir.

Web Sayfası:

http://www.immi.gov.au/contacts/offices.htm

Melburn Göçmen Dairesi:

Casselden Place
2 Lonsdale Street
Melbourne Vic 3000

Sidney Göçmen Dairesi:

Ground Floor
26 Lee Street
Sydney NSW 2000

Avustralya’nın Ankara Büyükelçiliği:

MNG Building
Ugur Mumcu Caddesi 88, 7th Floor
Gaziosmanpasa
ANKARA 06700
Tel: 0090 312 459 9500 (Embassy)
0090 312 459 9550 (DIAC)

E-posta: immigration.ankara@dfat.gov.au

Ev kadını olarak geçen sürelerin borçlanılmasında, ev kadınlarının yurtdışında oturduklarına dair alacakları ikamet belgesi, ayrıca aşağıda belirtilen belgelerden biri ile teyit edilecektir.

1) İkamet belgesinin Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca veya yurtdışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesi.

2) Çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik veya ataşeliğinin bulunduğu Türk temsilciliklerince ikamet belgesine istinaden düzenlenecek belge.

3) Yukarıdaki 1 ve 2 nci maddelerde belirtilen belgeler temin edilemiyorsa yurtdışına çıkış ve yurda giriş tarihlerinin, fotoğraf ve künye bilgilerinin bulunduğu pasaport sayfalarının fotokopisi ya da emniyet müdürlüklerinden alınacak yurda giriş-çıkış çizelgesi.

Kanuna göre yurtdışında ev kadını olarak geçen sürelerin pasaport fotokopisi veya emniyet müdürlüklerinden alınacak yurda giriş-çıkış çizelgesi ile borçlanılması halinde, sadece yurtdışında bulunulan süreler borçlandırılacak, pasaport fotokopisi veya yurda giriş-çıkış çizelgesinden ülkemizde bulunulduğu tespit edilen süreler hiçbir şekilde borçlandırılmayacaktır.

 

Soru 7: Avustralya’dan Türkiye’ye kesin dönüş yapmak istiyorum. Sosyal haklarım nelerdir ve bunları nasıl kullanabilirim?

Cevap 7: Kişi Avustralya vatandaşlığına sahip değilse, sadece super annuation’a (özel emeklilik kasasına) ödemiş olduğu primlerinin iadesini isteyebilir, ama Avustralya’ya ödediği vergilerin iadesini istemesi mümkün değildir. Herhangi bir aylık talebinde de bulunamaz.

Avustralya vatandaşlığına da sahip kişiler, Avustralya’da aldıkları bir ödenek (maluliyet, yaşlılık, hastalık gibi) varsa, durumunu Türkiye’ye gitmeden önce Centrelink Uluslararası Bölümü ile görüşmeliler ve ne kadar süreyle ödeneklerini alarak Türkiye’de kalabileceklerini öğrenmeliler.

Kesin dönüş halinde ise; Avustralya vatandaşlığına sahip olup, istihdam piyasasına bir daha dönemeyeceği doktor raporu ile belgelenenler, Centrelink’e bildirilen maluller ile yaşlılık aylığına bağlanmış olanlar bu aylıklarını Türkiye’de iken de alabilirler. Herhangi bir sorun halinde ise Centrelink’i 00 800 6190 5703 nolu telefondan arayabilir, gerekirse telefonda Türkçe konuşan bir yetkili isteyebilir veya Ataşeliğimizden de yardımcı olunmasını isteyebilirsiniz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *